6-1 مقدمه
از اين منو جهت انجام كارتوگرافي و توليد نقشه و تهيه خروجي در نرمافزار Arcview استفاده ميگردد. جهت تهيه خروجي از نقشههاي موجود ، تنظيم اوليه اطلاعات گرافيكي و نقشه ها جهت تهيه خروجي در منويview انجام گيرد. اين اصلاحات شامل تعيين ترتيب نمايش لايه هاي اطلاعاتي , تنظيم پنجره view, تنظيم و مرتبسازي لايههاي مختلف به همراه لژاندر و عناوين آنها و تهيه avlهاي مربوط به نحوه طبقهبندي عوارض مختلف و تايپ عناوين مربوط به هر طبقه در محل مربوط به آن و تعيين سيستم مختصات و سيستم تصوير مي باشد. پس از اتمام مراحل فوق جهت آماده سازي نقشهها ، پنجره اصلي منوي view را باز كرده و گزينه Layout را فعال ميكنيم.
بعد از فعال شدن گزينه Layout يك فايل Template manager ظاهر ميگردد و كاربر ميتواند نوع كادر حاشيه صفحه (border) و جدول مورد نظر جهت تهيه خروجي را تعيين نمايد. اين جدول و شكل نمايش (Template) ميتواند بصورت Landscape و يا Portrait باشد. همچنين ميتوان با استفاده از ابزارهاي موجود در سيستم يك Template متناسب با نياز پروژه طراحي كرده و از آن استفاده نمود.
هنگام فعال كردن منوي Layout ميتوان يا يك Layout جديد باز كرد و يا يك Layout موجود را فعال نمود. در هنگامي كه يك Layout موجود را فعال گردد, پنجره اصلي Layout باز و عنوان Layout انتخاب شده در بالاي صفحه نمايش داده ميشود. گزينههاي فعال منوي Layout عبارتند از :
6-2 File
گزينههاي اين بخش دقيقا" شبيه گزينههاي بخشهاي قبل ميباشد و تفاوتي با آنها ندارد. مهمترين نكتهاي كه در اينجا بايد ذكر شود, روشن كردن تعدادي از برنامههاي جانبي ميباشد كه جهت انجام عمليات كارتوگرافي بايد از آنها استفاده كرد. براي اين منظور منوي Extensions را فعال كرده و گزينههاي زير را فعال نماييد
Graticules and Measured Grid
Legend Tool
از گزينه اول جهت ترسيم شبكه مختصات و از گزينه دوم جهت اضافه نمودن اندكس و راهنماي نقشههاي مورد نياز استفاده ميگردد. بعد از فعال شدن برنامههاي فوق, ايكونهاي مربوط به دو برنامه فوق, در بالاي صفحه نمايش ظاهر خواهند شد.
Close
صفحه گرافيكي فعال كنوني (layout) را ميبندد.
Close All
تمامي پنجره هاي باز را بسته و وارد منوي TOC پروژه ميگردد.
Save Project
تغييرات پروژه فعال كنوني را ذخيره مينمايد.
Save Project As
پروژه فعال كنوني را در مسير و با نام مورد نظر ذخيره مينمايد.
مشخصات پرينتر , نوع كاغذ, رنگ پلات و ... تنظيم و تعريف ميگردد.
Exit
جهت خروج از محيط نرمافزار Arcview استفاده ميگردد. هنگام خروج ميتوان تغييرات ايجاد شده را ذخيره نمود و يا بدون ذخيره تغييرات ايجاد شده , از سيستم خارج شد.
6-3 Edit
از گزينههاي اين منو جهت اصلاح وضعيت ظاهري نقشهموجود در layout استفاده ميگردد. در ذيل گزينههاي اين منو تشريح ميگردد:
Undo (Ctrl+Z)
از اين گزينه جهت كنسل كردن آخرين تغييرات ايجادشده د وضعيت گرافيكي صفحه نمايش استفاده ميگردد.
Cut
عنوان يا شكل گرافيكي انتخاب شده بر روي صفحه نمايش را حذف كرده و در حافظه موقت دستگاه جهت كپي در محل ديگري ذخيره ميكند.
Copy (Ctrl+C)
از اين دستور جهت كپي كردن عنوان متني يا شكل گرافيكي موجود در صفحه نمايش استفاده ميگردد. با استفاده از اين گزينه ميتوان اشكال مشترك بينLayout هاي مختلف موجود در دستگاه را يكبار تهيه كرده و در سايرLayout ها كپي نمايد.
Paste (Ctrl+V)
گزينه گرافيكي يا متن ذخيره شده در حافظه موقت دستگاه را در محل ديگري كه با موس مشخص ميگردد, كپي ميكند.
Delete (Del)
متن يا شكل گرافيكي انتخاب شده بر روي صفحه نمايش و Layout فعال كنوني را حذف مينمايد.
Select All
كليه اشكال و متنهاي موجود بر روي صفحه نمايش را انتخاب ميكند. در صورت تهيه يك Layout با همين مشخصات , ميتوان متنها و اشكال مشخص شده را كپي كرده و در Layout ديگري Paste نمود.
6-4 Layout
اين منو داراي گزينه هاي مختلفي مي باشد و در اينجا به تفكيك بررسي مي گردد. تنظيم پارامترها و گزينه هاي properties و Page Setup جهت انجام عمليات كارتوگرافي مي بايست در بدو ورود به سيستم انجام گيرد. در اينجا به تفكيك گزينه هاي فوق تشريح مي گردد
Properties
در ابتداي اين گزينه نام Layout مورد استفاده قرار دارد و كاربر ميتواند نام فوق را تغيير دهد. در قسمت پايين نام ابعاد گريد واقع در زمينه صفحه نمايش قرار دارد و كاربر ميتواند ابعاد گريد فوق را تغيير دهد.
واحد Grid spacing در حالت افقي (Horizontal) و عمودي (Vertical) بستگي به واحد تعيين شده در قسمت Page setup دارد.
گزينه بعدي منوي فوق" Snap to Grid" ميباشد و كاربر ميتواند با فعال كردن اين گزينه براي تنظيم مشخصات گرافيكي مختلف بر روي صفحه همانند كشيدن حاشيه (border) و يا تنظيم ابعاد حاشيه و قراردادن Text و ... از شبكه زمينه صفحه استفاده نمايد
Page setup
براي تنظيم مقياس اشكال و نقشههايي كه ميبايست از آنها خروجي تهيه گردد, ابتدا بايد اين گزينه تنظيم گردد. بعد از فعال كردن اين گزينه سيستم بطور خودكار ابتدا بر اساس پلاتر و پرينتر پيشفرض دستگاه كه در بخش Printer سيستم عامل ويندوز معين گرديده است و مشخصات كاغذ پيش فرض در آنها ابعاد و نوع كاغذ را انتخاب ميكند . در منوي Page size ميتوان نوع كاغذ را بر اساس نياز موجود تعريف كرد. ابعاد كاغذ ميتواند بصورت استاندارد انتخاب گردد و يا ابعاد آن بر اساس نياز كاربر در بخش custom مشخص گردد. همواره جهت تهيه تعداد زيادي پلات و يا پرينت بهتر است مشخصات كاغذ و ابعاد آن در منوي Printer ويندوز تنظيم گرديده و بعنوان پيشفرض به دستگاه معرفي شود. در حالت تهيه پلات بصورت موردي ابعاد كاغذ در گزينهPage size مشخص ميگردد.
گزينه بعدي اين منو واحد اندازهگيري (Unit) ميباشد. واحد اندازهگيري در اينجا ميتواند اينچ (Inches), ميليمتر (Millimeters), سانتيمتر (Centimeters), متر (Meters), فوت (Feet) و يا يارد (Yards) باشد.
درحالتيكه بخواهيم ابعاد كاغذ مورد نظر را به سيستم معرفي كنيم و اين ابعاد در قسمت width/Heightمشخص ميگردد. همچنين نحوه قرارگيري كاغذ در پرينتر بصورت افقي يا عمودي (Landscap/ Porterail) در قسمت Orientation مشخص ميگردد.
در قسمت margins متناسب با نوع پرينتر و يا پلاتر ابعاد و فاصلهاي را كه خط حاشيه نقشه بايد با لبه كاغذ داشته باشد, معرفي ميكنيم. اين فاصله نسبت به نوع پرينتر و يا پلاتر تغيير ميكند ولي حداقل يك فاصله حدود يك سانتيمتر در تمام حاشيههاي صفحه بايد براي اين منظور در نظر گرفت و در غير اينصورت پرينتر قادر نيست حاشيه نقشههاي مورد نظر را بر روي كاغذ پرينت نمايد.
گزينه Output Resolution نيز معين كننده كيفيت خروجي نقشه ميباشد و داراي سه سطح كم (Low) , متوسط و معمولي (Normal) و بالا (High) ميباشد. در صورت تهيه خروجي بر رمي فايلهاي رقومي با افزايش قدرت تفكيك يا (Resolution) , حجم فايل خروجي نيز افزايش مييابد. خط مشكي در صفحه نمايش نشاندهنده ابعاد كاغذ و خط آبي بيانگر محدوده قابل استفاده جهت ترسيم نقشه ميباشد
Zoom to Page
اين گزينه كل صفحه نمايش انتخاب شده در منوي page setup را بر روي صفحه نمايش ميآورد. خط آبي نمايش دهنده محدوده قابل ترسيم و خط مشكي نمايانگر ابعاد كاغذ انتخاب شده ميباشد.
Zoom to Actual size
محدوده اصلي صفحه نمايش را كه نقشه در آن ترسيم گرديده است را نمايش ميدهد.
Zoom to select
فقط محدوده متنها يا عوارض انتخاب شده بر روي صفحه نمايش را نشان ميدهد. از اين گزينه ميتوان جهت اصلاح دقيق اشكال گرافيكي و يا تنظيم دقيق متنها استفاده كرد.
Zoom in
جهت بزرگنمايي صفحه نمايش از اين گزينه استفاده ميگردد.
Zoom out
جهت كوچك كردن صفحه نمايش از اين گزينه استفاده ميشود.
Show/Hide Grid
اين گزينه صفحه مشبك زمينه صفحه نمايش را كه از آن جهت تنظيم و مرتبسازي وضعيت كارتوگرافي نقشه استفاده ميگردد را مرتب ميكند.
Show/Hide margins
از اين گزينه جهت نمايش و استتار يا عدم نمايش خط آبي رنگ مشخص كننده محدوده قابل ترسيم صفحه نمايش استفاده ميگردد.
Add Neatline
از اين گزينه جهت ترسيم حاشيه و border اطراف محدوده نمايش و يا در اطراف عوارض انتخاب شده و يا اطراف تمامي اشكال گرافيكي واقع در صفحه نمايش استفاده ميگردد
هنگام فعال كردن اين گزينه يك منوي گرافيكي باز ميشود (شكل 6-6 ) و سه انتخاب مورد نظر در بالاي صفحه ظاهر ميشود. در حالت اول كشيدن حاشيه اطراف عوارض انتخاب شده ميباشد.
( place around The Selected Graphics ) با فعال كردن اين گزينه اطراف اشكال گرافيكي و يا متنهاي انتخابشده ميتوان حاشيه مورد نظر را ترسيم كرد.
گزينه دوم place around all graphics ميباشد و با فعال كردن اين گزينه اطراف كل صفحه كاغذ تعريف شده, حاشيه انتخاب شده را ترسيم ميكند.
گزينه سوم Insert from margins اطراف حاشيه تعريف شده در margins حاشيه مورد نظر را ترسيم ميكند.
در گزينه Appearance settings ميتوان مشخصات نمايشي حاشيه تعريف شده را تغيير داد يا كليك بر روي border style ميتوان نوع حاشيه را انتخاب نمود. با فعال كردن گزينه Round the corners حاشيه نمايشي ترسيم شده به حالت منحني و شكسته تبديل ميگردد. با تعريف شعاع انحنا, ميتوان ميزان شكستگي نمايش داده شده را كم و زياد نمود. در حالت پيشفرض شعاع انحنا 0.125 ميباشد. همچنين با فعال كردن گزينه fill color و انتخاب يكي از گزينههاي فوق و تعيين رنگ مورد نظر در Drop-shadow ميتوان وضعيت نمايشي زمينه تصوير را تغيير داد. در اين حالت ميبايست شكل انتخاب شده به پايينترين لايه انتقال يابد. در غير اينصورت روي ساير عوارض موجود در نقشه را خواهد پوشاند. از اين گزينه ميتوان جهت تعريف زمينه پشت نقشهها استفاده نمود. همچنين قطر خط مورد استفاده در گزينه width تعريف ميگردد.
براي تعريف مقدار offset خطوط حاشيه اطراف در حالت پيشفرض 25/0 واحد نمايشي نقشه ميباشد, براي تمام جهتها در نظر گرفته شده و ميبايست منوي offset equally from all sides را غير فعال كرده و اعداد مورد نظر را فعال نمود.
Use Template
با استفاده از اين گزينه ميتوان يكي از حاشيهها و قالبهاي توليد نقشه را كه بعنوان Template در سيستم ذخيره گرديده است را فعال نمود.
Store as Template
با استفاده از اين گزينه ميتوان وضعيت كلي و قالب نمايشي تهيه شده براي يك نقشه را در يك سيستم ذخيره نموده و در مواقع ديگر نيز از آن استفاده كرد.
Store North Arrows
اين گزينه علامت شمال طراحي شده در صفحه نمايش را در سيستم ذخيره مينمايد تا در مواقع لزوم استفاده گردد.
Add Graticule or Grid
در صورتيكه در منوي Extensions , گزينه Add Graticule or Grid فعال شده باشد , اين گزينه روشن و قابل نمايش ميگردد. با استفاده از اين گزينه ميتوان يك شبكه مختصات جغرافيايي و يا يك شبكه مختصات اندازهگيري به نقشههاي نمايش داده شده در Layout فعال كنوني اضافه نمود.
در اين منو ابتدا نقشه فعال يا view فعال كنوني انتخاب ميگردد. در ذيل منوي فوق دو گزينه قرار دارد كه عبارتند از :
Create a Gradicule
Create a measured grid
با فعال كردن گزينه فوق شبكه مختصات نمايش داده شده بر روي صفحه هم داراي مختصات جغرافيايي و هم داراي مختصات UTM خواهدبود. دو شبكه فوق را ميتوان در دو مرحله بر روي يكديگر انداخت. بعد از انتخاب گزينه Next ميتوان مشخصات شبكه مختصات جغرافيايي يا (Gradicule) را معرفي كرد (شكل 6-8). اين مشخصات شامل فاصله گريدها از يكديگر برحسب درجه, دقيقه , ثانيه, نوع خط, قطر خط, فونت مورد استفاده جهت نمايش اعداد (Label font) , ابعاد و اندازه Label و نوع Label text style تعيين ميگردد. در اين گزينه در صورتيكه گزينه Label only فعال گردد, فقط مختصات حاشيه گريد نمايش داده ميشود و خطوط شبكه نمايش داده نميشود.
با فشردن Next در اين منو, سيستم مشخصات شبكه اندازهگيري يا سيستم مختصات UTM را از كاربر سوال ميكند. اين مشخصات شامل Grid interval و تعيين شكل نمايشي شبكه مختصات بصورت TIC يا lines و تعيين قطر خطوط TIC يا ( Grid line with ) و تعيين رنگ نمايشي Grid and label color و تعيين نوع فونت, اندازه فونت و نوع استيل فونت انتخاب شده ميباشد. با فشردن كليد Next وارد منوي بعدي ميشويم. در اين منو در صورتيكه دو گزينه
Border around the view frame
Border around the Graticule /grid
فعال گردد, سيستم دو سري حاشيه اطراف سيستم مختصات UTM و سيستم مختصات جغرافيايي ترسيم ميكند. با غيرفعال كردن هر يك از عناوين فوق يكي از حاشيهها حذف ميشود.
در منوي View frame border options با فعال كردن Align labels to border ميتوان كليه مختصات حاشيه و اطراف گريدهاي ترسيم شده را بصورت موازي با محور مختصات مربوطه ترسيم نمود تا فضاي كمتري را اشغال نمايد. همچنين رنگ خط حاشيه و نوع خط (Line style) براي سيستم مختصات UTM و سيستم مختصات جغرافيايي بصورت مجزا ترسيم ميگردد
با انتخاب گزينه Preview/finish ، گريد ترسيم شده بر روي صفحه نمايش مشخص ميگردد. با انتخاب گزينه Remove ميتوان گريد فوق را حذف كرده و دوباره با اعمال تغييرات لازم آنرا ترسيم كرد